IBM 0.7 nm (7 anqström) node-da işləyən dünyada ilk sub-1 nm çip texnologiyasını elan edib. Bu eksperimental çip dırnaq böyüklüyündə sahəyə təxminən 100 milyard tranzistor yerləşdirir – bu, IBM-in 2021-ci ildə nümayiş etdirdiyi 2 nm texnologiyasından təxminən iki dəfə yüksək sıxlıq deməkdir.
Nanometrlə vidalaşma: atom miqyaslı tranzistorlar
Yeni texnologiyanın mərkəzində IBM-in tamamilə yeni "nanostack" tranzistor arxitekturası dayanır. Bu, sənayedə ilk dəfə tətbiq olunan üçölçülü, nanosheet əsaslı dizayndır:
- tranzistorlar şaquli istiqamətdə yığılır və pilləli yerləşdirilir;
- 3D sequential integration sayəsində eyni sahəyə daha çox tranzistor sığdırılır;
- hər qat üçün fərqli material kombinasiyaları seçmək olur, beləliklə hər tranzistorun performans və enerji səmərəliliyi ayrıca optimallaşdırılır.
IBM-in hesablamalarına görə, bu 0.7 nm node çiplər 2 nm nəsli ilə müqayisədə ya 50% daha yüksək performans, ya da 70% daha yaxşı enerji səmərəliliyi verə bilər. Bu, generativ AI, bulud infrastruktur və növbəti nəsil elektron qurğular üçün hesablamanı ciddi şəkildə gücləndirə bilər.
Texniki təsdiq və praktiki əhəmiyyət
IBM tədqiqatçıları nanostack arxitekturasını bir neçə kritik addımla eksperimental olaraq yoxlayıblar:
- CMOS inteqrasiyasında ultra-nazik dielektrik birləşmə;
- dual-channel engineering imkanının nümayişi;
- gözlənilən keçid xüsusiyyətlərinə malik funksional CMOS inverterin işə salınması.
Bu nəticələr göstərir ki, nanostack yalnız nəzəri konsepsiya deyil, real CMOS dövrələrində işlək hesablama təmin edə bilən, fiziki olaraq qurula bilən bir texnologiyadır. Sənaye üçün bu, nanometr dövründən atom miqyaslı çiplərə keçid üçün baza rolunu oynaya bilər və gələcəkdə yüksək performanslı serverlərdən tutmuş embedded sistemlərə qədər bütün platformalara təsir göstərəcək.
Mənbə: newsroom.ibm.com
